Waar zijn de handelscijfers met Duitsland voor 2016?

14 maart 2017 Peter van der Meulen

Meestal wordt eind februari iets over de handelscijfers tussen Duitsland en Nederland in het voorafgaande jaar gepubliceerd. Ik heb nog geen persbericht over de cijfers voor 2016 gezien. Het CBS en Destatis (Statistisches Bundesamt) hebben al wel cijfers bekend gemaakt. Volgens de berekeningen van Destatis importeerde Duitsland in 2016 zo-n 5% minder goederen uit Nederland dan in voorgaande jaren.

Dat "kopt" wellicht niet zo lekker.

In het Statistisches Jahrbuch 2016 van Destatis is te lezen dat Duitsland in de afgelopen drie jaar voor zo-n 88 miljard euro goederen uit Nederland importeerde:

In de Zusammenfassende Übersichten für den Außenhandel van december 2016 waren het "maar" 83,6 miljard euro:

Reden tot zorg? Nederland exporteerde in 2016 meer goederen dan in 2015 en ongeveer evenveel als in 2013 en 2014. Met de Nederlandse export lijkt alles dus in orde:

Al langer is de trend dat Nederlandse bedrijven in verhouding meer naar de rest van de wereld exporteren dan naar de buurlanden. Dat kan (mede) een verklaring zijn voor het stagnerende exportvolume naar Duitsland:

Als je de getallen van het CBS bekijkt (die overigens altijd iets hoger zijn dan die van Destatis, omdat verschillende rekenmodellen worden gebruikt), zie je dat het gekrompen exportvolume is terug te voeren op een daling van de export van minerale brandstoffen en smeermiddelen (SITC categorie 3). En die is weer terug te voeren op de lage olieprijs. Als je categorie 3 niet meerekent is de export van goederen naar Duitsland gegroeid.

Er is wel iets om over na te denken. Duitsland is in veel sectoren een hoogontwikkelde markt met veel concurrentie. Je zou succes in Duitsland als een proxy voor algemene concurrentiekracht kunnen zien. Sommige landen weten hun exportvolume naar Duitsland elk jaar te verhogen - of in elk geval vast te houden. Aan de ene kant zijn dat landen als Zwitserland en de VS, die in de diverse innovation rankings doorgaans boven Duitsland staan. En aan de andere kant zijn het Polen, Tsjechië en China, die goedkoper kunnen produceren. Ook Oostenrijk, buurland van booming Beieren, wist het exportvolume op peil te houden.

Kan je als handelspartner, net als producenten en dienstverleners, stuck-in-the-middle raken? Niet innovatief genoeg om voor hoge prijzen premium spullen te verkopen en te duur als leverancier van massawaren of als outsource-bestemming? Een soort Opel, zeg maar. Dat is een netelige positie op de lange termijn.

Daarom blijft het van groot belang om aansluiting te zoeken met Duitsland op het gebied van innovatie en toekomsttechnologieën. En dus versterkt met Zuid-Duitsland, want daar is de meeste toekomstindustrie gehuisvest. Wij kunnen daarbij helpen - in goede en in slechte tijden!